Tắm khoáng nóng cho người cao tuổi: lưu ý an toàn trước, trong và sau khi ngâm

Người cao tuổi tắm khoáng nóng được không?

Được hay không phụ thuộc vào sức khoẻ của từng người, không phụ thuộc vào con số tuổi. Một cụ khoẻ, huyết áp ổn định, ngâm vài phút ở bể ấm có người đi cùng thường không có vấn đề gì. Một người cùng tuổi đang có bệnh tim, huyết áp chưa kiểm soát hoặc vừa ra viện thì khác. Bài này là thông tin chung từ nguồn y tế, không thay thế ý kiến của bác sĩ điều trị. Nhà có ông bà đi cùng, bạn hỏi bác sĩ của ông bà trước, rồi mới dùng bài này để chuẩn bị.

Vì sao người lớn tuổi cần cẩn thận hơn?

Báo Sức khỏe & Đời sống, cơ quan của Bộ Y tế, nêu rõ: ngâm nước nóng quá lâu có thể gây giãn mạch, tụt huyết áp, say nóng, nặng hơn là trụy tim mạch. Nước nóng làm mạch máu giãn, huyết áp hạ, tim phải đập nhanh để bù. Người khoẻ thường chịu được; người có bệnh tim mạch hoặc mạch máu não thì tim phải gắng sức hơn. Ủy ban Y tế thành phố Bắc Kinh (2022) cũng nhắc người có bệnh tim mạch, mạch máu não hay hẹp mạch dễ bị ngất khi ngâm lâu trong suối nước nóng.

Còn Hiệp hội Onsen Nhật Bản ghi hai điều đáng nhớ: người cao tuổi không nên tắm một mình; và người cao huyết áp, bệnh tim hoặc từng xuất huyết não nên tránh nước trên 42°C. Nước khoáng Thanh Thủy khoảng 37–54°C, nên bể ấm là bể nên chọn.

Trước chuyến đi: năm việc nên làm

Về thuốc, một thông cáo của CPSC (Hoa Kỳ, 1979) nêu người đang dùng thuốc gây buồn ngủ như thuốc an thần, kháng histamine hay thuốc chống đông không nên ngâm nước nóng. Đây là tài liệu cũ nên mình chỉ dẫn lại như một lý do để bạn hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ: thuốc cụ đang dùng có cần lưu ý khi ngâm nước nóng không.

Tại bể: tám quy tắc cho người lớn tuổi

1. Chọn bể ấm. Bệnh viện Nguyễn Tri Phương khuyên nước không quá 40°C; Hiệp hội Onsen Nhật Bản tránh trên 42°C cho người cao huyết áp và tim.
2. Uống một cốc nước trước khi xuống, và thêm một cốc sau khi lên.
3. Xuống bể chậm, nắm tay vịn hoặc tay người đi cùng; xối nước lên tay chân trước.
4. Ngâm ngắn. Người mới thường 3–10 phút mỗi lượt, tối đa 1–2 lần mỗi ngày. Người lớn tuổi nên ở vế thấp của khoảng này.
5. Không rượu bia trước và trong lúc ngâm.
6. Có người kề bên suốt lượt ngâm, không để cụ ngồi một mình cuối bể.
7. Lên khi còn thoải mái, đừng chờ tới lúc chóng mặt.
8. Lên khỏi bể từ từ, ngồi một lúc ở bậc thềm hoặc ghế trước khi đứng hẳn.

Sau lượt ngâm: những việc dễ bị bỏ qua

• Lau khô, giữ ấm, nghỉ khoảng 30 phút theo Hiệp hội Onsen Nhật Bản. Mặc thêm áo mỏng vì da còn ấm, dễ lạnh khi ra gió.
• Ăn nhẹ, không ăn no ngay.
• Theo dõi vài ngày. Hiệp hội ghi nhận ngâm lâu có thể gây mệt, khó ngủ, rối loạn tiêu hoá, ngứa da, kéo dài 3 ngày đến một tuần. Gặp thì nghỉ ngâm.

Dấu hiệu phải xử trí ngay

Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) liệt kê những dấu hiệu nặng khi bị quá nóng: nhức đầu dữ dội, khó thở tăng dần, buồn nôn hoặc nôn, yếu hoặc liệt một bên người, co giật, ngất, mất ý thức. Mình dùng danh sách này làm tham chiếu: khi ngâm nước nóng mà gặp các dấu hiệu tương tự, đừng chờ tự đỡ.

Nếu ông bà không ngâm được thì cả nhà đi thế nào?

Nhà nào cũng gặp chuyện này. Cách chia dễ nhất: người ngâm được đi khu khoáng một lượt ngắn, người không ngâm ở lại khu nghỉ ngồi ngắm hồ, uống trà. Sơn Thủy Retreat không có bể khoáng tại khu; bể bơi là nước thường. Khách ở lại có xe điện miễn phí sang khu khoáng, đi khoảng 10–15 phút, vé khoáng khu đặt giúp, giá tốt (báo khi nhắn Zalo), nên người ở lại không bị "thiếu" gì. Chi tiết lối đi, bậc thang gần phòng, bạn hỏi khu khi đặt để chọn phòng phù hợp với ông bà.

Chi phí hai người một đêm ngày thường: phòng gia đình 999.000₫ hoặc bungalow hướng hồ 1.090.000₫, đã gồm ăn sáng, bể bơi, trà nước, wifi, đỗ xe; bữa tối mâm cơm quê 150.000–200.000₫ mỗi người. Cuối tuần phòng 1.290.000₫. Muốn xem thêm cách chọn nơi cho người lớn tuổi, đọc bài người cao tuổi nên đi du lịch ở đâu gần Hà Nội.

Hợp với ai, không hợp với ai?

Hợp với gia đình có ông bà khoẻ, muốn một chuyến yên: ngâm khoáng một hai lượt ngắn rồi về nghỉ trong phòng. Không hợp nếu bác sĩ đã dặn tránh nước nóng, hoặc nếu bạn muốn ngâm khoáng nhiều lượt ngay cạnh phòng. Nhà có người sau đột quỵ, suy tim, suy thận nặng hay huyết áp chưa ổn cần hỏi bác sĩ trước, xem thêm bài ai không nên tắm khoáng nóng.

Nhắn Zalo 0356 151 819 để chọn ngày. Đi ngày thường, bể khoáng vắng, ông bà đỡ chen chúc, và phòng gia đình rẻ hơn cuối tuần 291.000₫. Đặt cọc 30%, báo huỷ trước 48 giờ.